Jakich kwiatów pszczoły nie odwiedzają?

Jakich kwiatów pszczoły nie odwiedzają? Odpowiedź brzmi: pszczoły nie odwiedzają kwiatów, które nie mają dla nich pożytków – czyli takich, które nie oferują nektaru, pyłku lub mają utrudniony dostęp do tych zasobów. Dotyczy to przede wszystkim kwiatów ozdobnych hodowanych głównie dla ludzkiej estetyki, zwłaszcza hybrydowych odmian spotykanych w miastach oraz wielu roślin sadzonych w ogrodach dla walorów wizualnych, a nie dla wsparcia zapylaczy. Te kwiaty, choć mogą być atrakcyjne dla oka, nie są wartościowe dla pszczół[6].

Jakie cechy sprawiają, że kwiaty są nieatrakcyjne dla pszczół?

Najważniejszym powodem, dla którego pszczoły pomijają niektóre kwiaty, jest brak nektaru, pyłku lub trudna dostępność tych substancji. Kwiaty często ignorowane przez pszczoły mają zamknięty kształt kielicha, są pozbawione wyrazistego zapachu albo zawierają niewielką ilość pożywienia[3][5][6]. Dodatkowo, selektywna hodowla roślin ozdobnych często prowadzi do powstawania tak zwanych sterylnych hybryd, których kwiaty są jałowe z punktu widzenia zapylaczy[6].

Kluczowe znaczenie ma również morfologia kwiatu – pszczoły preferują otwarte kwiatostany, dzięki którym łatwo zdobyć pyłek i nektar, dlatego nie odwiedzają tych o skomplikowanej, zamkniętej budowie albo przystosowanych do zupełnie innych zapylaczy[1][3][5].

Dlaczego pszczoły wybierają określone kwiaty?

Pszczoły kierują się zasadą wierności kwiatowej, czyli skupiają się na jednych gatunkach roślin, które zapewniają dużo nektaru i pyłku. Mechanizm ten zależy od dostępności pożytków w otoczeniu. Jeśli środowisko jest ubogie, pszczoły próbują eksplorować więcej gatunków, ale nawet wtedy kwiaty jałowe lub o trudnym dostępie do zasobów są rzadko wybierane[4].

Nawet w niesprzyjających warunkach pogodowych czy przy małej dostępności nektaru, pszczoły utrzymują selektywność i nie zmieniają znacząco preferencji – ignorują kwiaty nieatrakcyjne, niezależnie od okoliczności[4].

Rośliny ozdobne i hybrydowe a bioróżnorodność

Współczesne ogrody i przestrzenie miejskie bardzo często wypełnione są roślinami ozdobnymi stworzonymi do podziwiania, a nie do wspierania pszczół. Te formy roślin są hodowane tylko dla ludzi i najczęściej nie dostarczają zapylaczom żadnych pożytków[6].

Brak obecności pszczół na tych roślinach nie wpływa na same kwiaty, które mogą rosnąć i kwitnąć również bez pomocy zapylaczy. Jednak na dłuższą metę dominacja tego typu roślin szkodzi bioróżnorodności, ograniczając dostępność pożywienia dla dzikich zapylaczy oraz pszczół hodowlanych[6][4].

W odpowiedzi na ten problem coraz częściej obserwuje się zwrot w stronę sadzenia roślin miododajnych, które są dla pszczół atrakcyjne. Oznacza to świadome unikanie sterylnych hybryd i rezygnację z gatunków, które nie wnoszą żadnej wartości dla zapylaczy[6].

Wpływ wyboru roślin na zapylanie i plony

Pszczoły mają kluczowe znaczenie dla plonów większości roślin uprawnych i warzywnych. Ich brak na danym terenie, spowodowany na przykład zanikiem pożytecznych kwiatów, skutkuje wymiernym spadkiem zbiorów: w przypadku rzepaku nawet o 30%, malin o 70–80%, a dla ogórka samopylnego aż o 200%[4].

Dzięki obecności odpowiednich gatunków kwiatów, pszczoły wspierają także samopylne rośliny, zdecydowanie poprawiając ich wydajność. Z kolei hybrydy i kwiaty nieoferujące pożytku nie mają żadnego wpływu na zapylacze, co może zakłócać równowagę ekosystemową[4][6].

Czy niektóre kwiaty mogą być odwiedzane, ale nie zapylane?

Warto zauważyć, że drobne gatunki pszczół mogą czasem siadać na niektórych kwiatach bez dokonywania zapylenia. Wynika to z budowy rośliny lub małej ilości pyłku, który nie „przylega” do ciała owada. Takie przypadki nie są jednak istotne dla plonowania czy wspierania populacji pszczół[8].

Podsumowanie

Pszczoły nie odwiedzają kwiatów pozbawionych nektaru, pyłku ani tych o niedostępnych zasobach, co w praktyce dotyczy wielu nowoczesnych odmian roślin ozdobnych i hybryd uprawianych wyłącznie dla atrakcyjności wizualnej. Wierność kwiatowa, preferencje względem otwartej budowy kwiatów i intensywnego zapachu decydują o tym, które rośliny pozostaną ignorowane niezależnie od warunków środowiskowych. Taki wybór ma istotny wpływ na dostępność pożytków dla pszczół, bioróżnorodność i ostatecznie – na plony upraw rolniczych.

Źródła:

• [1] https://www.dzikiparapet.pl/2025/07/nieoczywiste-rosliny-miododajne-ktore-kwiaty-i-ziola-przyciagaja-pszczoly.html
• [3] https://zielonyexpert.pl/jakie-kwiaty-najbardziej-lubia-pszczoly-przewodnik-po-roslinach-miododajnych/
• [4] https://www.pszczolamusibyc.pl/blog/wiernosc-kwiatowa-pszczol-fakt-czy-mit/
• [5] https://plantimax.pl/jak-wspierac-zapylaczy-w-ogrodzie-rosliny-ktore-przyciagaja-m-in-pszczoly-i-motyle/
• [6] https://szkolkarstwo.pl/rosliny-w-miastach/pszczoly-i-kwiaty-ktore-ich-nie-chca/
• [7] https://zielonerosliny.pl/jakie-kwiaty-lubia-pszczoly/
• [8] https://pszczoly.edu.pl/2024/02/02/kwiatowi-goscie/
• [9] https://www.ogrodowisko.pl/watek/4230-kwiaty-nie-przyciagajace-pszczol